Klirens kreatyniny (wzór Cockcrofta-Gaulta)

Wzór Cockcrofta-Gaulta to klasyczne równanie matematyczne, opracowane w 1973 roku, używane do szacowania klirensu kreatyniny (CrCl) pacjenta, który służy jako przybliżony substytut wskaźnika filtracji kłębuszkowej (GFR) i tym samym miara funkcji nerek. Jest szeroko stosowany klinicznie, głównie do kierowania dostosowywaniem dawek leków eliminowanych przez nerki, aby zapobiec toksyczności z powodu akumulacji.

Wzór jest stosunkowo prosty i wykorzystuje cztery łatwo dostępne zmienne: wiek pacjenta (w latach), jego całkowitą masę ciała (w kilogramach), poziom kreatyniny w surowicy (w mg/dL) oraz płeć. Równanie oblicza klirens jako [(140 - wiek) * masa ciała (w kg)] / [72 * kreatynina w surowicy (w mg/dL)].

W przypadku pacjentek płci żeńskiej, końcowy wynik mnoży się przez współczynnik korygujący 0,85, aby uwzględnić średnio niższą masę mięśniową (a tym samym niższą endogenną produkcję kreatyniny) w porównaniu do mężczyzn o tej samej masie ciała. Pomimo szerokiego historycznego zastosowania, wzór Cockcrofta-Gaulta ma znane ograniczenia: nie został opracowany przy użyciu standaryzowanej (identyfikowalnej metodą IDMS) kreatyniny w surowicy, może być niedokładny przy skrajnych wartościach masy ciała (jak otyłość olbrzymia lub ciężkie niedożywienie), u słabych osób starszych lub u pacjentów z niestabilną funkcją nerek (wahający się poziom kreatyniny).

Nowsze wzory, takie jak MDRD i CKD-EPI, które szacują GFR bezpośrednio i są uważane za dokładniejsze w większości populacji, są obecnie często preferowane do określania stadium przewlekłej choroby nerek, chociaż wiele ulotek leków nadal odnosi się do wzoru Cockcrofta-Gaulta w celu uzyskania wytycznych dotyczących dawkowania.