Kreatinineklaring (Cockcroft-Gault)

De Cockcroft-Gault-formule is een klassieke wiskundige vergelijking, ontwikkeld in 1973, die wordt gebruikt om de creatinineklaring (CrCl) van een patiënt te schatten, wat dient als een geschatte surrogaat voor de glomerulaire filtratiesnelheid (GFR) en dus een maat voor de nierfunctie. Het wordt klinisch veel gebruikt, voornamelijk om dosisaanpassingen te begeleiden voor medicijnen die door de nieren worden geëlimineerd, om toxiciteit door accumulatie te voorkomen. De formule is relatief eenvoudig en maakt gebruik van vier direct beschikbare variabelen: de leeftijd van de patiënt (in jaren), hun totale lichaamsgewicht (in kilogram), het serumcreatininegehalte (in mg/dL) en het geslacht. De vergelijking berekent de klaring als [(140 - leeftijd) * gewicht (in kg)] / [72 * serumcreatinine (in mg/dL)]. Voor vrouwelijke patiënten wordt het eindresultaat vermenigvuldigd met een correctiefactor van 0,85, om rekening te houden met de gemiddeld lagere spiermassa (en dus lagere endogene creatinineproductie) in vergelijking met mannen bij hetzelfde lichaamsgewicht. Ondanks het wijdverbreide historische gebruik heeft de Cockcroft-Gault-formule bekende beperkingen: het is niet ontwikkeld met gestandaardiseerd (IDMS-traceable) serumcreatinine, het kan onnauwkeurig zijn bij extreme gewichten (zoals morbide obesitas of ernstige ondervoeding), bij kwetsbare ouderen, of bij patiënten met een onstabiele nierfunctie (fluctuerend creatinine). Nieuwere formules, zoals MDRD en CKD-EPI, die de GFR direct schatten en in de meeste populaties als nauwkeuriger worden beschouwd, hebben tegenwoordig vaak de voorkeur voor het stadiëren van chronische nierziekte, hoewel veel bijsluiters van medicijnen nog steeds verwijzen naar Cockcroft-Gault voor doseringsrichtlijnen.